Τετάρτη 2 Μαρτίου 2011

ΒΙΒΛΙΟ - Jacobson

Ο Ηoward Jacobson είναι ο νικητής του βραβείου Booker 2010. Tο βιβλίο του ξεχάστε πια το καλό παιδί αποτελεί μια αντρική ματιά στις σχέσεις ανάμεσα στα δύο φύλα.  Εξυφαίνεται ένας διαφυλικός ανταγωνισμός σε μια κρίσιμη καμπή της ηλικίας. 
Ο άντρας, ο Φρανκ Ριτς, μεσήλικας, κριτικός της τηλεόρασης, πετυχημένος επαγγελματίας, αναγνωρίσιμος κοινωνικά, αισθάνεται να πνίγεται στην καθημερινότητά του. Η ζωή του περνάει ένα τέλμα στη μικρή κωμόπολη που ζει. Φταίει άραγε η ηλικία που επιζητεί ο άντρας την επιβεβαίωση; Όσα περισσότερα χάνεις, τόσα περισσότερα ζητάς.
Η γυναίκα του, Μελ, είναι συγγραφέας πορνογραφημάτων για γυναίκες. Ένα επάγγελμα ερωτικό, ιδανικό για την ικανοποίση των ερωτικών φαντασιώσεων, κυρίως του άντρα. Τώρα όμως η Μελ δεν αντέχει τον άντρα της, δε θέλει την παρουσία του, η παρουσία του δεν της επιτρέπει ν΄ απολαύσει τη ζωή που της απομένει.
Και ποιο το αποτέλεσμα; Ο άντρας φεύγει, δραπετεύει, της αδειάζει τη γωνιά. Ο άντρας εξωθείται να φύγει, αναγκάζεται από τη γυναίκα. Η επιλογή του δηλαδή δεν είναι δική του, ενεργητική, μια προσωπική πρωτοβουλία. Κι από εδώ αρχίζει το ταξίδι. Μια περιπλάνηση στο χώρο και το χρόνο. Μια καταβύθιση στο παρελθόν. Ο άντρας φαίνεται πως εχει ανάγκη την ερωτική επιβεβαίωση συνεχώς. Ο Φρανκ έχει ανάγκη τη γυναίκα, μια γυναίκα, μια οποιαδήποτε γυναίκα, που θα τον γεμίζει σωματικά. Οτιδήποτε σχετίζεται με το σεξ, αποκτά μυθικές διαστάσεις μέσα στο μυαλό του άντρα.Κι όμως όσες γυναίκες κι αν έχει, τελικά αναζητά τη μία. Ίσως εδώ είναι η διαφορά ανάμεσα στον άντρα και τη γυναίκα: ο άντρας είναι ανασφαλής, δε συνειδητοποιεί την αυτάρκεια, την αυτονομία, σωματική και πνευματική, που διαθέτει η γυναίκα, για να προσηλωθεί στους στόχους του. Ίσως τελικά συγχέει ποιος είναι ο στόχος και ποιο είναι το μέσο. Ο Φρανκ φαίνεται πως δεν ξεπερνά το αρχετυπικό δίπολο γυναίκα-πόρνη, γυναίκα-μητέρα. Και η ονειρεμένη απόδραση; Από τι θέλει να δραπετεύσει ο Φρανκ; Από τη γυναίκα του, τη ζωή του ή τον εαυτό του;
Έργο εξομολογητικό, ημερολογιακό ύφος σε τριτοπρόσωπη γραφή, σα να απευθύνεσαι σε ένα φίλο σου και να αποκαλύπτεις με μια δόση υπερβολής τα ανδραγαθήματά σου. Αβουλία, αυτοκαταστροφή, κυριαρχία του σώματος, αλλά και η ψυχολογία του Οδυσσέα, που γυρεύει μέσα από το ταξίδι του να ξανασυναντήσει την Πηνελόπη του να τον περιμένει.
Τρεις οι αφηγηματικοί χρόνοι: το παρόν του ήρωα είναι η περιπλάνησή του στις πόλεις της Αγγλίας. Το παρελθόν του είναι η περιπλάνησή του στις ερωτικές διαδρομές της προηγούμενης ζωής του. Και το μέλλον είναι η επιστροφή του στο σπίτι του με τη γυναίκα του.
Ένα βιβλίο ευχάριστο που εντάσσεται στην παράδοση του σατιρικού πανεπιστημιακού μυθιστορήματος και με πολύ καλή μετάφραση.

Πέμπτη 24 Φεβρουαρίου 2011

Βιβλίο - Κικέρων

Η φιλία αξίζει περισσότερο από τη συγγένεια, επειδή στη συγγένεια μπορεί να λείπει η αγάπη, ενώ στη φιλία όχι. Γιατί όταν λείψει η αγάπη από τη φιλία, τότε η σχέση δεν είναι άξια να λέγεται φιλία, ενώ, αντίθετα, η συγγένεια παραμένει συγγένεια. 

Ο Κικέρωνας έγραψε το De amicitia (Περί φιλίας) που μετέπειτα πήρε τον τίτλο Laelius (Λαέλιος) το 44 π.Χ. για το φίλο του Αττικό που του το ζήτησε.  Eίναι ένα σύντομο και εξαίρετο ανάγνωσμα, μια μικρή πραγματεία.
O Λαίλιος μετά το θάνατο του Σκιπίωνα παρουσιάζεται να μιλά με το Γάιο Φάννιο και τον οιωνοσκόπο Μούκιο Σκαιόλα, στην αρχή σύντομα για το φίλο τους που δε βρισκόταν πια στη ζωή κι έπειτα εκτενέστερα για τη φιλία γενικά.  Έγινε πολύ γνωστό, επειδή η αρχαία Ρώμη απέδιδε ιδιαίτερη σπουδαιότητα στους ανθρώπινους δεσμούς. Ένα κείμενο που προσέφερε αιτιολογημένα ηθικά κριτήρια στη φιλία ήταν λοιπόν καλοδεχούμενο.

Κυριακή 20 Φεβρουαρίου 2011

ΒΙΒΛΙΟ - λατινικές φράσεις


Ένα βιβλίο εργαλείο για το φιλόλογο, για κάθε εραστή της γλώσσας, αλλά και για τον καθημερινό αναγνώστη, γιατί λατινικές λέξεις και εκφράσεις ακούμε και διαβάζουμε συχνά στα βιβλία και τις εφημερίδες. Στο βιβλίο αυτό ερμηνεύονται περισσότερες από 1200 φράσεις από τα λατινικά, καταγράφονται σε ξεχωριστό κεφάλαιο οι συνηθέστερες συντομογραφίες και με το ευρετήριο μπορεί ο κάθε αναγνώστης να αναζητήσει και να βρει από τις ελληνικές τις αντίστοιχες λατινικές φράσεις, παροιμίες, ρητά κτλ

ab aeterno = από πάντα, ανέκαθεν. Η φράση για να δηλωθεί ότι κάτι θεωρείται ότι υπάρχει και υπήρχε πάντοτε: οι πόλεμοι μαίνονται στη γη ab aeterno.
 
ab ovo=
ad extremum=
ad usum=
alea jacta est=
a priori=
corpus=
de auditu=
de facto=
ecce homo=
ex jure=
faber est quisque fortunae suae=
furor poeticus=
habemus papam=
imperium in imperio=
jus divinum=
lapsus linguae=
manus manum lavat=
mirabile visum=
ne cede malis=

Η παράσταση τελείωσε=acta est fabula

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - Γούντυ Άλλεν

θΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΑΝ ΨΗΛΟ, ΜΕΛΑΧΡΙΝΟ ΑΝΤΡΑ

H νέα ταινία του Γούντι Άλλεν σου δίνει την αίσθηση ότι παρά τις δυσκολίες της ζωής μπορείς να συνεχίσεις και ότι σκοπός είναι τελικά η προσωπική ευτυχία. Η ικανοποίηση είναι μια καθαρά υποκειμενική θέση.  
Η καινούρια του ταινία δεν ξεφεύγει από τα μοτίβα που τον έχουμε συνηθίσει. Μια κομεντί, μια γλυκόπικρη σπουδή πάνω στον έρωτα- τις ανησυχίες των ζευγαριών, την αυταπάτη, την ανέφικτη ευτυχία και όλα αυτά μπολιασμένα με μια ειρωνεία και τραγικότητα.
Η ταινία του Γούντι Άλεν "Θα συναντήσεις ένα ψηλό μελαχροινό άντρα" ακολουθεί τη ζωή δύο παντρεμένων ζευγαριών, του Άλφι (Άντονι Χόπκινς) και της Ελένα (Τζέμα Τζόουνς), της κόρης τους Σάλι (Ναόμι Γουότς) και του συζύγου της Ρόι (Τζος Μπρόλιν), μέσα από τα πάθη, τις φιλοδοξίες, τα άγχη και τα μπλεξίματα, τα οποία τους οδηγούν. Όταν ο Άλφι αφήνει την Έλενα προκειμένου να κυνηγήσει τη χαμένη του νεότητα κι ένα call girl, η Έλενα τρελαίνεται και γίνεται έρμαιο των συμβουλών μιας μάντισσας. Δυστυχισμένη στο γάμο της, η Σάλι ερωτεύεται το γοητευτικό αφεντικό της στην γκαλερί όπου δουλεύει. Ο Ρόι, ένας μυθιστοριoγράφος που περιμένει με ανυπομονησία απάντηση από τον εκδοτικό οίκο για το τελευταίο του βιβλίο, ερωτεύεται κεραυνοβόλα την Ντία, μια μυστηριώδη γειτόνισσα.
Η ταινία υποδεικνύει με κυνικό χιούμορ το πόσο εύκολο είναι οι αυταπάτες μας να μας κάνουν να φαινόμαστε ανόητοι, αλλά και πόσο ανάγκη  φαίνεται οι άνθρωποι πως έχουν τις αυταπάτες τους για να συνεχίσουν να ζουν τις μικρές κλειστές ζωές τους.

Σάββατο 19 Φεβρουαρίου 2011

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - Ανακοίνωση


Μαθήματα Κλασικής Παιδείας


Θέμα: Η προσωπικότητα του Σωκράτη μέσα από γραπτά κείμενα.

Εισηγητής ο φιλόλογος Θωμάς Νότας

Για τον κορυφαίο Δάσκαλο και Διανοητή των κλασικών χρόνων, αλλά, και ολόκληρης της  Ανθρωπότητας, θα μιλήσει στο μάθημα της Τετάρτης, 23-2-2011, ο Θωμάς Νότας, διακεκριμένος φιλόλογος της νέας γενιάς των εκπαιδευτικών.

Ενώ ο Σωκράτης δεν έγραψε τίποτα, εντούτοις η εκπληκτική προσωπικότητά του κυριαρχεί σ’ όλη φιλοσοφία των επόμενων αιώνων, και έχει επηρεάσει σημαντικά τη φιλοσοφική σκέψη της ανθρωπότητας.  Ο Σωκράτης ερμηνεύει το δελφικό ρητό «γνώθι σαυτόν» σαν μια πρόσκληση στον άνθρωπο να γνωρίσει πρώτα την ίδια του την ψύχη πριν στραφεί να ανακαλύψει το σύμπαν. Η αυτοσυνείδηση της άγνοιας, έλεγε, μπορεί να οδηγήσει στην λυτρωτική γνώση Επηρέασε σημαντικά τους μαθητές του και τους μεταγενέστερους, και ενώ ο ίδιος δεν έγραψε τίποτα, έχουν γράψει πολλά και πολλοί γι’ αυτόν. Μέσα, λοιπόν , από τα γραφέντα για τον Σωκράτη, ο Θωμάς Νότας θα προσπαθήσει να σκιαγραφήσει τον Σωκράτη σαν απλό άνθρωπο, σαν δάσκαλο, αλλά και σαν κορυφαίο Διανοητή.

Από τη νεότερη γενιά των φιλολόγων, ο Θωμάς Νότας, έκανε λαμπρές σπουδές στη φιλοσοφική σχολή των Αθηνών.  Εδώ και καιρό, με επιστημοσύνη και εργατικότητα και υψηλό παιδαγωγικό ήθος, βοηθά τους νέους να προχωρήσουν στην Ανώτατη εκπαίδευση μέσα από το χώρο της Ιδιωτικής Παιδείας.

Τα μαθήματα γίνονται κάθε Τετάρτη ώρα  7-8 το απόγευμα στην αίθουσα ομιλιών του Μαξίμειου Πνευματικού Κέντρου
Συντονιστής  των μαθημάτων είναι  ο φιλόλογος Ζήσης Μητλιάγκας
Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.
Χορηγός, η Συνεταιριστική Τράπεζα Σερρών.

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ - Διογένης


 Ο Διογένης γεννήθηκε στη Σινώπη περίπου το 412 π.Χ., (σύμφωνα με άλλες πηγές το 399 π.Χ.), και πέθανε το 323 π.Χ στην Κόρινθο, σύμφωνα με τον Διογένη το Λαέρτιο.Στην Αθήνα παρακολουθούσε μαθήματα κοντά στον ιδρυτή της κυνικής φιλοσοφίας Αντισθένη. 

Παροιμιώδης έμεινε η απλότητα, η λιτότητα, το ελεγκτικό και χλευαστικό πνεύμα του απέναντι στους άλλους. Η παράδοση λέει ότι είχε μόνιμη κατοικία του ένα πυθάρι και γυρνούσε στους δρόμους όλη μέρα με ένα φανάρι. Όταν τον ρωτούσαν τι το χρειάζεται το φανάρι την ημέρα, αυτός απαντούσε: “Αναζητώ τον άνθρωπο”. 

Στην αρχαία Αθήνα δεν υπήρχε πιο φθηνό φαγητό από τις φακές. Όποιος έτρωγε, σήμαινε ότι βρισκόταν σε κατάσταση απόλυτης ανέχειας. Μια μέρα, ο Διογένης έτρωγε ένα πιάτο φακές, όταν πέρασε ένας απεσταλμένος του άρχοντα και του είπε: "Α, Διογένη! Αν μάθαινες να μην είσαι ανυπότακτος και αν κολάκευες λιγάκι τον άρχοντα, δεν θα ήσουν αναγκασμένος να τρως συνέχεια φακές". Ο Διογένης σταμάτησε να τρώει, κοίταξε στα μάτια τον πλούσιο συνομιλητή του και αποκρίθηκε: "Α, φουκαρά αδερφέ μου! Αν μάθαινες να τρως λίγες φακές, δεν θα ήσουν αναγκασμένος να υπακούς και να κολακεύεις συνέχεια τον άρχοντα".    

ἐν τῷ Κρανείῳ ἡλιουμένῳ αὐτῷ Ἀλέξανδρος ἐπιστάς φησιν, "αἴτησόν με ὃ θέλεις." καὶ ὅς, "ἀποσκότησόν μου," φησί.

Ο Αλέξανδρος πλησιάζει το Διογένη και του λέγει: “Είμαι ο Βασιλεύς Αλέξανδρος”. Ο Διογένης ατάραχος απαντά “Και 'γώ είμαι ο Διογένης ο Κύων”. Ο Μέγας Αλέξανδρος απορεί και του λέγει: “Δεν με φοβάσαι;” Ο Διογένης απαντάει: “Και τι είσαι; Καλό ή κακό;”. Ο Αλέξανδρος μένει σκεπτικός. Δεν μπορεί ένας βασιλεύς να πει ότι είναι κακό, και άμα είναι καλό, γιατί κάποιος να φοβάται το καλό; Αντί να απαντήσει ο Αλέξανδρος τον ερωτά εκ νέου: “Τι χάρη θες να σου κάνω;” Και ο Διογένης ξανά με λογοπαίγνιο απαντά: “Αποσκότησόν με”. Βγάλε με δηλαδή από το σκότος, τη λήθη, και δείξε μου την αλήθεια. Με το έξυπνο λογοπαίγνιο του Διογένη, η απάντηση του μπορεί και να εννοηθεί έως: “Σταμάτα να μου κρύβεις τον ήλιο”, καθώς οι κυνικοί πίστευαν πως η ευτυχία του ανθρώπου βρίσκεται στη λιτότητα, στη ζεστασιά του ήλιου και δεν ζητεί τίποτα από τα υλικά πλούτη. Μόλις το άκουσε αυτό ο Αλέξανδρος είπε το περίφημο:”Εάν δεν ήμουν Αλέξανδρος, θα ήθελα να ήμουν Διογένης”. 

Ο Διδύμων, οφθαλμίατρος της εποχής εξετάζει το μάτι μιάς κοπέλας. Ο Διογένης τον βλέπει. Ξέρει ο Διογένης ότι ο Διδύμων είναι τύπος ερωτύλος, κοινώς γυναικάς. Και του λέγει “Πρόσεξε Διδύμωνα, μήπως εξετάζοντας τον οφθαλμό, φθείρεις την κόρην”. Γνώριζε ο Διογένης πώς να πειράξει τους ανθρώπους με ένα πολύ ευγενή τρόπο χωρίς να παρεξηγηθεί.  

Σαν ρώτησε τον Διογένη κάποιος πoια στάση να κρατά απέναντι στην εξουσία απάντησε: « όποια και απέναντι στην φωτιά: να μην στέκεσται ούτε πολύ κοντά , για να μην καείς,ούτε πολύ μακριά για να μην ξεπαγιάσεις»

Πλάτωνος ὁρισαμένου, Ἄνθρωπός ἐστι ζῷον δίπουν ἄπτερον, καὶ εὐδοκιμοῦντος, τίλας ἀλεκτρυόνα εἰσήνεγκεν αὐτὸν εἰς τὴν σχολὴν καί φησιν, "οὗτός ἐστιν ὁ Πλάτωνος ἄνθρωπος."

Ἐν Μεγάροις ἰδὼν τὰ μὲν πρόβατα τοῖς δέρμασιν ἐσκεπασμένα, τοὺς δὲ παῖδας αὐτῶν γυμνούς, ἔφη, "λυσιτελέστερόν ἐστι Μεγαρέως εἶναι κριὸν ἢ υἱόν."  

Τὸν κιθαρῳδὸν ἀεὶ καταλειπόμενον ὑπὸ τῶν ἀκροατῶν ἠσπάσατο, "χαῖρε ἀλέκτορ"· τοῦ δὲ εἰπόντος, "διὰ τί;" "ὅτι," ἔφη, "ᾄδων πάντας ἐγείρεις."
 

 

      Πέμπτη 17 Φεβρουαρίου 2011

      ΒΙΒΛΙΟ - Κρατικά λογοτεχνικά βραβεία

      • Το Mεγάλο Βραβείο στην Κική Δημουλά  για το σύνολο του έργου της.
      • Το Βραβείο ποίησης στον Παντελή Μπουκάλα για το βιβλίο του "Ρήματα" (εκδ. Άγρα).
      • Το Βραβείο Μυθιστορήματος στη Βασιλική Ηλιοπούλου για το βιβλίο της "Σμιθ" (εκδ. Πόλις).
      • Το Βραβείο Διηγήματος στον Παναγιώτη Κουσαθανά για το βιβλίο του "Λοξές ιστορίες που τελειώνουν με ερωτηματικό" (εκδ. Ίνδικτος).
      • Το Βραβείο Χρονικού-Μαρτυρίας στο Γιώργο Βέη για το βιβλίο του "Από το Τόκιο στο Χαρτούμ" (εκδ. Κέδρος).
      • Το Βραβείο Δοκιμίου στον Άγγελο Χανιώτη για το βιβλίο του "Θεατρικότητα και δημόσιος βίος στον ελληνιστικό κόσμο (Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης).
      • Το Βραβείο λογοτεχνικών περιοδικών δόθηκε εξ ημισείας στα περιοδικά "Το Δέντρο" και "Διαβάζω".
      Την κριτική επιτροπή αποτέλεσαν:              Παναγιώτης Μαστροδημήτρης (πρόεδρος), Ευάγγελος Αθανασόπουλος, Κατερίνα Σχινά, Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Βασιλική Πάτσιου, Γίωργος Ανδρειωμένος, Θανάσης Νιάρχος, Κωνσταντίνος Χατζηαντωνίου, Γιώργος Λεονάρδος.